Archiwa: Rok 2025

Polonia liczy dziś ponad 20 milionów osób – to największa „ukryta siła” Polski poza jej granicami. Zwłaszcza amerykańska diaspora, jedna z najlepiej wykształconych, dysponuje potężnym kapitałem społecznym, finansowym i politycznym. Mimo to jej potencjał wciąż pozostaje niewykorzystany.

Polonia w USA od pokoleń budowała swoje miejsce poprzez język, wiarę i edukację — od potężnych parafii Milwaukee po współczesne, skromniejsze sobotnie szkoły, gdzie kolejne generacje wciąż uczą się polskich liter, historii i tożsamości. Takie inicjatywy jak reaktywowana Szkoła im. Jana Pawła II stają się ostatnim bastionem polskości, przestrzenią spotkania, wspólnoty i nadziei na to, że tradycja przetrwa w sercach najmłodszych.

Tegoroczny Nobel z chemii nagradza… dziury. Trzej uczeni – Kitagawa, Robson i Yaghi – stworzyli metalowo-organiczne siatki MOF: materiały o ogromnej wewnętrznej powierzchni, które potrafią magazynować gazy, filtrować toksyny czy „wyciągać” wodę z powietrza. To przełom, który może odmienić chemię i technologie środowiskowe.

Historia Konkursu Chopinowskiego to opowieść o narodzinach tradycji, która przetrwała wojny, polityczne zawirowania i technologiczne rewolucje, a jednak nie straciła nic ze swojej magii: wciąż potrafi jednoczyć miliony słuchaczy, wywoływać wielkie emocje i odkrywać nowe talenty.

2 marca 1933 r., wkrótce po zaprzysiężeniu Franklina D. Roosevelta, Nowy Jork zobaczył premierę „King Konga”. Mało kto przypuszczał, że człowiek, który w finale filmu pilotuje samolot atakujący bestię, wróci do munduru i odegra rolę w dwóch najtrudniejszych teatrach II wojny światowej: w Chinach i na południowo-zachodnim Pacyfiku.

28 X 1845 r. urodził się Zygmunt Wróblewski, jeden z najwybitniejszych polskich fizyków, pionier kriogeniki, który wspólnie z Karolem Olszewskim jako pierwszy w historii dokonał skroplenia gazów wchodzących w skład atmosfery Ziemi.

Lizbona – miasto szpiegów, emigrantów i tajnych kurierów. To tutaj Jan Kowalewski, dawny pogromca szyfrów z 1920 roku, tworzy „Akcję Kontynentalną” – polski projekt wywiadowczy, który miał rozbić sojusz Hitlera od środka. Spotyka Niemców, rozmawia z Włochami, uprzedza świat o planie Barbarossy, walczy o Europę, której nie da się już uratować.

Choć chrześcijaństwo w Polsce żyje od końca X w. stare tradycje pogańskie związane ze wspominaniem zmarłych jeszcze długo przenikały się z wiarą w Zmartwychwstałego Chrystusa.

Polacy stanowili zaledwie pięć procent sił RAF w Bitwie o Anglię, ale odpowiadali za ponad dziesięć procent wszystkich zestrzeleń niemieckich maszyn. Ich odwaga i skuteczność pomogły uratować Wielką Brytanię i odmieniły losy II wojny światowej.

Jesienią 1939 roku Pomorze stało się miejscem jednej z najbardziej zapomnianych zbrodni II wojny światowej, gdy sąsiedzi zwracali broń przeciw sąsiadom, a lasy zamieniały się w masowe mogiły. „Zbrodnia Pomorska” – tak dziś nazywamy ten dramat, który przez dziesięciolecia pozostawał w cieniu Katynia. To historia o ludzkiej zdradzie, planowym ludobójstwie i pamięci, która wciąż domaga się sprawiedliwości.

Waldemar Biniecki apeluje o włączenie Polonii, zwłaszcza amerykańskiej, do życia publicznego Polski. Podkreśla jej historyczne zasługi i dotychczasowe marginalizowanie. Wzywa do reform — reprezentacji w parlamencie, aktywizacji konsulatów i strategii współpracy — by wykorzystać potencjał diaspory w polityce i obronie narodowej.

W zbiorowej wyobraźni „King Kong” to „piękna i bestia”, Empire State Building i karabiny maszynowe ze skrzydeł dwupłatowca. Niewielu pamięta, że aktor grający pilota w finale 1933 roku naprawdę był lotnikiem, który ocierał się o śmierć w dwóch wojnach.

Czuję się związany z polskością Chopina i staram się ją pokazywać jak najpełniej. Najważniejsze, żeby nie zgubić prawdziwego Chopina– mówi Yehuda PROKOPOWICZ, pianista z Krakowa, jeden z czterech Polaków, którzy awansowali do drugiego etapu XIX Konkursu Chopinowskiego w Warszawie.