Kaz: Wojna, miłość i zdrada

Recenzja książki Bogdana Kotnisa



W tej opartej na rzetelnej kwerendzie powieści historycznej Dr.Bogdan Kotnis opisuje życie Pułaskiego, który zaofiarował swoje usługi Jerzemu Waszyngtonowi i okazał się odważnym żołnierzem, wymagającym dowódcą i błyskotliwym generałem. Te cechy przyniosły mu nominację w Kongresie na generała brygady, honorowy tytuł „ojca kawalerii amerykańskiej” i dowodzenie niezależnym oddziałem kawalerii, Legionem Pułaskiego. Czytelnicy zobaczą, że głównie dzięki Kazimierzowi Pułaskiemu amerykański Kongres i przywódcy wojskowi zrozumieli wagę jednostek kawalerii i potrzebę utworzenia pierwszego szturmowego konnego legionu, który działałby niezależnie od potrzeb piechoty.

Okładka książki „Kaz: War, Love, and Betrayal" (Kaz: Wojna, Miłość i Zdrada)

Niewiele postaci z zagranicy w pierwszych latach tworzenia Stanów Zjednoczonych dostąpiło zaszczytu tak wielu wyróżnień przez społeczeństwo amerykańskie jak ten polski oficer kawalerii, którego niesłusznie skazano na wygnanie z rodzinnego kraju i usunięto z szeregów walczących o niepodległość Polski. Kaz widział, że amerykański opór i walka z Wielką Brytanią przypominała walkę polskich patriotów przeciw rosyjskiej agresji i postanowił zaangażować się w wojnie po stronie Stanów Zjednoczonych. W rezultacie stał się jedną z najbardziej wpływowych postaci walki o niepodległość.

106 postaci książki to szeroka gama różnorodnych osób z obu stron Atlantyku, dzięki którym ta powieść historyczna jest wielobarwną i fascynującą opowieścią. Tytuł każdego rozdziału podaje konkretny rok akcji, co niezwykle ułatwia czytelnikowi śledzenie treści. Postaci bohaterów są wyraźnie nakreślone, a ich zachowanie odpowiada prawdzie historycznej, co pozwala lepiej zrozumieć ówczesną historię zarówno Polski, jak i naszej raczkującej republiki. Chociaż fikcja historyczna jest mieszanką faktów i fantazji, Dr. Kotnis zachowuje idealną równowagę tych dwóch i umiejętnie splata je w fascynującą fabułę. Książka Kaz wymaga trochę cierpliwości, aby ją przeczytać, ale jest tego warta. Kiedy czytelnik skończy, będzie miał znacznie bardziej realistyczny i dokładny obraz nieustannej walki Polski z rosyjską agresją.

Kaz wydaje się pokaźnym tekstem, ale amerykański czytelnik, który zdecyduje się na lekturę, wyniesie z niej zrozumienie faktów dotyczących polskiej historii i kultury, których nie ma w programach nauczania naszych szkół publicznych. Jak w przypadku każdej powieści historycznej, ilustracje pomagają czytelnikowi lepiej przyswoić tematykę każdego rozdziału. Odpowiednio dobrane zdjęcia ułatwiają lekturę i są pomocne szczególnie w części I. W rezultacie typowy amerykański czytelnik odkryje na przykład historycznie i kulturowo nieznane cechy polskiej szlachty, które przedstawiają ją jako fascynującą grupę społeczną.

Przeciętny amerykański czytelnik prawdopodobnie uzna szczegóły koligacji rodzin królewskich za mniej ekscytujące, ale zapewnia to niezbędny kontekst merytoryczny, który umożliwia czytelnikowi zrozumienie zawiłości akcji. Czytelnika z pewnością jednak zainteresuje polityczna intryga i manipulacje, którymi posługiwali się przedstawiciele rodów królewskich, zwłaszcza rosyjska cesarzowa Katarzyna. Poznajemy też motywację Voltaire, francuskiego pisarza i filozofa zatrudnionego do napisania zniesławiającego wymysłu na temat Kaza, w którym zostaje on oskarżony jako przywódca grupy planującej zamordowanie króla Poniatowskiego, znanego czytelnikom jako Król Stan. Żałosna słabość Stana jest również w pełni ujawniona, co wyjaśnia, dlaczego Kaz był ważnym członkiem opozycyjnej Konfederacji Barskiej. Czytelnik musi wiedzieć, że konfederacja barska została powołana do obrony wolności polskiej szlachty i niepodległości Polski przed rosyjską inwazją. Dalej dowiadujemy się o tajnym pakcie prowadzącym do pierwszego rozbioru Polski, po którym niedługo nastąpią dwa kolejne i Polska zniknie z mapy Europy na 123 lata.

Część II przedstawia nowe fakty dotyczące Kaza i jego krytycznej roli w wojnie o niepodległość. W rozdziale 9 dowiadujemy się, że Kaz uratował życie George'owi Washingtonowi w Brandywine. Poznajemy również rodaka Tadeusza Kościuszkę, który był kluczem do zwycięstwa pod Saratogą, oraz jego adiutanta Agryppę Hulla, wolnego człowieka z Afryki. Należy pamiętać, że zwycięstwo pod Saratogą przekonało niezdecydowanych Francuzów do przyłączenia się do Amerykanów w walce przeciw Brytyjczykom, co umożliwiło nam osiągnięcie niepodległości. Mimo kilku przeszkód, Kaz jest w stanie założyć Legion Pułaskiego, co jest ważnym punktem i dlatego Kaz nazywany jest Ojcem Kawalerii Amerykańskiej. Rozdział 10, Zima w Valley Forge, to inspirujący opis trudnych warunków życia, które wszyscy znosili, ale mimo to byli w stanie kontynuować szkolenie i stać się skuteczną kawalerią.

Czytelnik uzna rozdział 11, Terytoria Haudenosaunee, za ekscytujący. Dowie się wiele o sześciu plemionach Irokezów i dlaczego Kaz wiedział, jak ważne jest sprzymierzenie się z nimi przeciwko Brytyjczykom. Czytelnik dowie się również o wyprawie Sullivana i jej przerażającym zniszczeniu indiańskiego miasteczka Onaquaga. Rozdział 14 jest ekscytującym zakończeniem dramatu historycznego Kotnisa. Czytelnik ponownie dowiaduje się, że pomimo nieudanej szarży przeciwko generałowi Prevostowi w Charleston, Kaz najprawdopodobniej uratował Waszyngtonowi życie.

Punkt końcowy książki jest szczególnie mocny. W Savannah Armię Kontynentalną zdradza sierżant major James Curry, a Kazimierz Pułaski płaci za tę zdradę życiem. Czytelnik dowie się i na pewno zapamięta, że Kaz był odważnym Polakiem, który śmiało walczył w sprawie amerykańskiej, ale zginął z powodu zdrady Amerykanina. Kaz jest ważnym dodatkiem do listy lektur dla amerykańskich studentów i wojskowych. Domowa biblioteka każdego Amerykanina polskiego pochodzenia powinna zawierać książkę: Kaz: War, Love i Betrayal.





Konstytucja 3 Maja
Katarzyna Murawska

Pierwszą konstytucją nowożytnego świata była Konstytucja Stanów Zjednoczonych, która weszła w życie czwartego marca 1789 roku. Drugą, a pierwszą w Europie, była ogłoszona 3 maja 1791 roku na Zamku Królewskim w Warszawie, polska Ustawa Zasadnicza, zwana dziś Konstytucją 3 Maja. Ten akt prawny — i jego następstwa — mają skomplikowaną, ale wartą uwagi historię.


Obchody Święta Konstytucji 3 Maja odbędą się w poniedziałek, 2 maja 2022 r. w Polskim Centrum Wisconsin.

Czytaj dalej...

Po trzecim rozbiorze obszar zagarniętych ziem polskich stanowił ponad połowę terytorium Prus, zaś Polacy stanowili blisko połowę jego ludności. Od tego momentu, przez 123 lata, aż do 1918 roku, Polska jako suwerenne państwo nie istniała.

Czytaj dalej...

Historia polskich Teksańczyków jest ogólnie mało znana. Niewiele osób w polskiej diasporze zdaje sobie sprawę, że Teksas był pierwszym miejscem lądowania polskich uchodźców, uciekających przed trudnościami po powstaniu listopadowym 1830 r.; to także miejsce pierwszego polskiego osadnictwa w Ameryce; pierwsze miejsce dla polskiego kościoła katolickiego i parafii na kontynencie; oraz lokalizacja pierwszej polskojęzycznej szkoły.

Czytaj dalej...